Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 5 juli 2020

Visie D66 op kaderbrief 2020 Lingewaard

Voorzitter,                                                                                           

Een belangrijk moment in het jaar, de financiële stukken. Waar staan we en wat gaan we doen.

Laat ik kort ingaan op alle stukken. Hoe staat Lingewaard er voor? Op het eerste gezicht is er een jaar diep in het rood afgesloten en doemen de volgende donkere wolken al op. Sterker, we zitten misschien op dit moment even in het oog van de storm. Een moment van korte bezinning terwijl je weet dat wat gaat komen niet veel beter zal zijn.

Het is verleidelijk om alles nu onder de vlag van onzekerheid te hangen die wappert in de Covid 19 kleuren. Maar dat is misschien toch ook wat te kort door de bocht. We zagen immers al in het vorige begrotingsjaar problemen opdoemen. Zo waren en zijn daar de grote uitdagingen in het sociale domein. Lingewaard heeft daar grote stappen in durven zetten. Ik krijg de indruk dat eigenlijk de gehele raad wel vindt dat we in ieder geval de juiste koers hebben ingezet. Als D66 zullen we het proces kritisch blijven volgen proberen bij te sturen indien nodig.

Een oproep aan de regering lijkt hier ook meer dan terecht, gemeenten zijn geen uitvoeringsloket van taken die van bovenaf naar beneden worden geworpen. We MOETEN voldoende eigen financiële ruimte hebben voor het maken van beleid waar wij hier als raad voor zijn benoemd!

Voorzitter,

Nog niet eens zo lang geleden werd Nederland verlamd en zelfs stil gelegd in een grote crisis. Onze premier waagde het zich er aan dit de grootste uitdaging uit zijn politieke carrière te noemen. Dat zou ook zo zijn gebleven vermoedelijk als we niet kort daarna een pandemie op ons dak hadden gekregen.

De klimaatcrisis werd aangevuld met een direct probleem: stikstof en PFAS. Het legde de bouw van huizen en infrastructuur stil. Dat we daarna een nieuwe uitdaging hadden op te lossen met een grotere urgentie doet niets af aan het feit dat ook deze crisis gewoon voortduurt. We hebben gezien hoe daadkrachtig en snel we kunnen handelen bij een pandemie, laten we met dezelfde inzet nu ook gaan voor de aanpak van de klimaatcrisis.

Hoe gaan we Lingewaard weer op goede koers zetten? We willen natuurlijk voldoende huizen bouwen maar we moeten misschien ook maar eens met elkaar praten over wat nu de definitie van genoeg zou moeten zijn. Willen we een open, groene buffer zijn tussen de twee steden? Of, willen we inzetten op groei en aantrekken van mensen uit de regio? Hoe zorgen we dan voor voldoende ruimte voor recreatie en verkeer? D66 doet een oproep aan ons allen om na de zomer met elkaar een inhoudelijk debat te voeren over dit onderwerp.

Na de zomer gaan we ook nog met elkaar praten over het RES. Lang is gewacht op het concept bod van onze regio. Nu het concept voor ons ligt is direct duidelijk waarom. Het stuk ademt aan alle kanten uit dat de gesprekken in de regio moeizaam waren. Het compromis dat nu de boeken in gaat als ons bod is niet echt een compromis. Het is volstrekt onuitvoerbaar. Toch zullen velen er blij mee zijn, na ons de zondvloed. D66 zal een nadrukkelijk verzoek doen te komen tot een betere balans in het bod tussen de zon en wind met daarbij de nadruk extra stevig in te zetten op besparing en innovatie.

Er is al veel over gezegd en toch kan ik het, al is het maar uit persoonlijke interesses, niet laten iets te zeggen over de ingezette koers voor de inzameling van onze grondstoffen en afval. Begin vorig jaar deed D66 een dringende oproep duidelijk te gaan zijn over de kosten voor inzameling maar vooral voor verwerking. De kosten stijgen en de opbrengsten dalen of vallen in zijn geheel weg. Nog steeds zien we een college dat moeite heeft met eerlijk zijn over deze boodschap. Dat zorgt voor veel onrust in de samenleving waar de wethouder toch echt niet veel begrip voor lijkt te kunnen opbrengen. Er wordt onvoldoende gecommuniceerd maar veel erger er wordt onvoldoende gedaan om inwoners te helpen. De stapels naast de container groeien en groeien en de wethouder blijft volharden in het niets doen behalve het laten stijgen van de afvalstoffenheffing. Onaanvaardbaar vindt D66.

Voorzitter,

Het RES is grotendeels tot stand gekomen met geen of minimale invloed van ons als raad. En dat is wel beschouwd echt bizar gezien de impact. En toch is het niet alleen het RES waar het schort aan de democratische legitimiteit en invloed van ons als raad.

Ooit vielen de bevoegdheden van de burgemeester de openbare orde te handhaven buiten zijn politieke verantwoordelijkheid naar de gemeenteraad om. In 1969 werd hiervoor de Gemeentewet gewijzigd. De burgemeester is sindsdien verantwoording verschuldigd aan zijn of haar raad.

Maar toen kwam Corona. Nederland werd plots op het punt van openbare orde en veiligheid niet langer bestuurd door de 355 burgemeesters maar door de 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s. Verantwoording volgt achteraf naar ons als raad. De gekozen volksvertegenwoordiging zit thuis achter de computer te wachten op wat komen gaat. Om later via de digitale vergadering geïnformeerd te worden. Er is geen invloed of bijsturing, de democratie staat even stil.

Het is nu begin juli als ik dit uitspreek en corona, dat wil zeggen de eerste golf, lijkt een beheersbaar probleem te zijn geworden. Dat wil zeggen: het gezondheidsaspect. Ik kan namens D66 toch wel stellen dat wij denken dat de echte problemen zich nu pas aandienen. De gaten in de begroting vallen nu nog mee, maar gelet op de voorliggende stukken kunnen we alleen maar vrezen voor de komende tijd.

Zo het zich laat aanzien ligt er een grote taak voor de Rekenkamer om het effect en legitimiteit van alle bestedingen, genomen onder grote druk, in beeld te krijgen.

Voorzitter,

Onze angst voor het uithollen van de democratisch bevoegdheden van de raad als gevolg van de voortdurende crisis is een terecht angst. Er zal meer dan ooit in gezamenlijkheid gezocht moeten worden naar oplossingen die veel van ons en vooral van de samenleving kunnen vragen. Ik deed ook in eerdere beschouwingen ook al een beroep op samenwerking van de gehele raad. Niemand in de samenleving is geholpen door vanaf de barricaden die we coalitie en oppositie noemen te blijven staan voor het eigen gelijk zonder oog te hebben voor andere inzichten en ideeën.

Daar komt nog een belangrijk maatschappelijk punt bij. We zien immers  dat niet alleen bedrijven maar ook veel sociaal- en cultureleondernemingen, verenigingen en buurthuizen onvoorstelbaar hard geraakt zijn door deze crisis. Terwijl juist zij zo cruciaal zijn naar de mening van D66 voor een goed functionerende samenleving met gelijk kansen en mogelijkheden voor iedereen.

Voorzitter,

D66 komt dan ook vandaag niet met een boodschappenlijstje met wensen en verlangens. Dat neemt niet weg dat wij zullen blijven staan voor de punten waar we als partij altijd voor hebben gestreden.

D66 doet een oproep aan ons allemaal, om met het klimaatvraagstuk nu aan te pakken. We verplaatsen de problemen niet naar de generaties na ons, wij gaan aan de slag.

We moeten daarnaast als raad weer ons  bevoegdheden kunnen uitvoeren bij het nemen van besluiten en het uitzetten van onze koers. Er komt hopelijk snel een eind aan het democratisch gemis van de afgelopen periode.

Léon Dekkers

fractievoorzitter

D66 Lingewaard